Elon Musk oskarżył prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o mijanie się z prawdą w sprawie zakłóceń w działaniu Starshield. Podczas szczytu DealBook „New York Timesa” przekonywał, że Ukraina w rzeczywistości chce używać do celów wojskowych cywilnego Starlinka, a nie wojskowej sieci Starshield.
Dwa systemy, dwie zasady
Szef SpaceX tłumaczył rozmówcy, dziennikarzowi Andrew Rossowi Sorkinowi, że Starlink to usługa dla cywilów. Według niego nie służy ona do uderzeń dronów, w których giną ludzie. Do takich zastosowań przeznaczony jest Starshield, czyli osobny system kontrolowany przez rząd USA. Musk podkreślił, że nie chce, aby ktoś prosił go, jako osobę prywatną, o podejmowanie decyzji o odebraniu życia.
Wprost powiedział: „Od początku mówię, że Starlink jest systemem cywilnym”.
Limit prędkości na froncie
Spór wybuchł po wpisie Zełenskiego na platformie X sprzed miesiąca. Prezydent Ukrainy napisał, że wzdłuż całej linii frontu i na terytorium Rosji wprowadzono ograniczenia prędkości. Każdy terminal poruszający się szybciej niż 161 km/h (100 mil na godzinę) traci połączenie z siecią satelitarną. Zełenski ocenił, że pomaga to Rosjanom zabijać więcej Ukraińców i precyzyjniej atakować cele w Ukrainie. Dodał, że strona ukraińska próbuje wyjaśnić wszystkie okoliczności z Amerykanami.
Sorkin zwrócił Muskowi uwagę, że Zełenski mówił o spowolnieniu Starshield, a nie Starlinka. Miliarder odparł, że to nieprawda, a ukraiński prezydent „nie zawsze mówi prawdę”. Jego zdaniem Kijowowi chodzi o wykorzystanie Starlinka do ofensywnych operacji wojskowych.
Kto naprawdę spowolnił sieć?
Kwestia odpowiedzialności pozostaje niejasna. Przy poprzednim spowolnieniu, 14 października, SpaceX i Biały Dom przerzucały się winą i nic nie zostało oficjalnie potwierdzone. Reuters, powołując się na amerykańskich urzędników, pisał, że polecenie wyszło z Białego Domu. Później „Wall Street Journal” przekazał, że według jego źródeł zlecił je sam Musk.
Pod koniec października Ukraina odrzuciła zarzuty o niewłaściwe użycie Starlinka do ataków. Jeden z urzędników argumentował, że wcześniejsze ograniczenia w systemie uniemożliwiały uderzenia na terytorium Rosji w sposób, który opisał Musk.
Co to oznacza dla Polski i Europy
Dla polskiego czytelnika to przede wszystkim przykład tego, jak bardzo łączność w czasie wojny może zależeć od prywatnej firmy i decyzji jednej osoby lub administracji w Waszyngtonie. Polska jako bezpośredni sąsiad Ukrainy od początku pełnoskalowej inwazji wspierała ją także w obszarze łączności, więc to, jak działa i kto kontroluje takie sieci, ma znaczenie również u nas.
- Zwykli użytkownicy w Polsce: z opisanych doniesień nie wynika, by ograniczenia dotyczyły domowych abonentów Starlinka w Europie. Mowa o sytuacji w Ukrainie i na obszarze działań wojennych.
- Kwestia zaufania: sprzeczne relacje Muska, Białego Domu i Kijowa pokazują, że trudno ustalić, kto i na jakiej podstawie ogranicza dostęp do usługi.
- Debata o niezależności: takie spory zwykle wzmacniają w Unii Europejskiej argumenty za rozwijaniem własnych, publicznie kontrolowanych rozwiązań satelitarnych.
Na razie spór pozostaje na etapie wzajemnych oskarżeń. Nie ma publicznego, jednoznacznego potwierdzenia, kto wydał polecenie spowolnienia sieci ani czy zarzuty Muska wobec Ukrainy mają pokrycie w faktach.
Źródło: Engadget – „Elon Musk accuses Ukraine of being ‘untruthful’ about Starshield disruptions”

